شهر شانگهای بهعنوان یکی از چهار کلانشهر تحت حاکمیت مستقیم دولت مرکزی چین، جایگاه ویژهای در عرصه علم، فناوری و نوآوری به دست آورده است. این شهر علاوه بر نقشآفرینی در صنایع هوایی و فضایی، فناوری اطلاعات، مالی، خودروسازی، کشتیسازی و حملونقل ریلی، به یکی از مهمترین قطبهای زیستپزشکی چین و جهان تبدیل شده است. شانگهای یکی از چهار کلانشهر اصلی چین است که تحت حاکمیت مستقیم دولت مرکزی قرار دارد. این شهر ساحلی به عنوان یکی از بزرگترین مراکز اقتصادی و تجاری کشور، دارای پایگاههای صنعتی کلیدی و نقش مهمی در حمل و نقل بندری است. شانگهای با مساحت حدود ۶,۳۴۰ کیلومتر مربع، دارای ۱۶ منطقه شهری و ۱۶۰ شهر تابع است و جمعیتی بالغ بر ۲۴.۸۷۵ میلیون نفر دارد، که نشاندهنده اهمیت بالای این شهر در عرصه اقتصادی و مدیریتی کشور میباشد.
موقعیت کلانشهر شانگهای و نواحی شهری مربوطه
در سال ۲۰۲۳، شانگهای رتبه نخست را در زمینه تولید ناخالص داخلی بین شهرهای چین به خود اختصاص داد. تولید ناخالص داخلی این کلانشهر در همان سال حدود 4.722 تریلیون یوان (معادل 677.7 میلیارد دلار) بود که نسبت به سال ۲۰۲۲ حدود ۵ درصد رشد نشان داد. سهم بخش خدمات (شامل خردهفروشی، توزیع و حملونقل، رستورانها، بازی و سرگرمی، گردشگری، بیمه و بانک، خدمات درمانی و حقوقی و سایر خدمات) از تولید ناخالص داخلی شانگهای در سال ۲۰۲۳ معادل ۷۵.2 درصد بوده است. همچنین سرانه تولید ناخالص داخلی این شهر در همان سال حدود ۸۴83۴ یوان (حدود ۱۲ هزار دلار) گزارش شده است. این شهر در سال ۲۰۲۳ حدود ۴/۴ درصد از تولید ناخالص داخلی محلی خود را به تحقیق و توسعه اختصاص داده و میزبان بیش از ۲۴ هزار شرکت فناوری پیشرفته با رشد ۹ درصدی نسبت به سال قبل بوده است. همچنین، به طور میانگین روزانه بیش از ۳۶۰ شرکت علمی و فناورانه جدید در شانگهای ثبت میشود.
12 شهر برتر چین از لحاظ تولید ناخالص داخلی در سال 2023
در سال ۲۰۲۳، مجموع حجم واردات و صادرات کالایی شانگهای به حدود ۴.۲۱ تریلیون یوان (معادل ۵۹۵.۳ میلیارد دلار آمریکا) رسید که در آن، سهم واردات غالب بود. عمده محصولات وارداتی این شهر شامل طلا، مدارهای مجتمع الکترونیکی (از جمله انواع پردازنده، تراشههای کنترل، حافظه و غیره)، خودروهای سواری و سنگ آهن بود. در مقابل، صادرات شانگهای عمدتاً متشکل از وسایل نقلیه برقی، مدارهای مجتمع الکترونیکی، رایانههای قابل حمل (لپتاپ) و تلفنهای همراه هوشمند بود. نکته جالب توجه، سهم قابل ملاحظه محصولات فناورانه نوظهور — شامل خودروهای برقی، باتریهای لیتیوم-یونی و سلولهای خورشیدی — از کل صادرات بود که حدود 9.7 درصد را به خود اختصاص داد و نسبت به سال قبل از آن، رشدی حدود 42.2 درصدی نشان میداد. این امر نشاندهنده تحول و پیشروی چشمگیر شانگهای در حوزه فناوریهای پیشرفته و صنایع نوین است.
شانگهای، به عنوان یکی از کلانشهرهای برجسته جهان، اکنون به محلی استراتژیک برای استقرار ۹۸۵ دفتر مرکزی منطقهای شرکتهای چندملیتی و ۵۷۵ مرکز تحقیق و توسعه با سرمایهگذاری خارجی تبدیل شده است. این کلانشهر بیش از ۱۰۳۶ شرکت نوآفرین را در خود جای داده که معادل ۱۸ درصد از کل استارتاپهای چین را تشکیل میدهند. طبق گزارش اندیشکده پیشرفت دریایی، شانگهای موفق به کسب رتبه دوم زیستبوم نوآفرینی برتر چین پس از پکن و همچنین دومین جایگاه در خوشه شانگهای-سوجو در ردهبندی بهترین خوشههای فناوری جهان شده است.
تا مارس ۲۰۲۴، ۱۵۶ شرکت تکشاخ در حوزههایی مانند داروسازی پیشرفته، مدارهای مجتمع، دستگاههای پزشکی، رباتیک، هوش مصنوعی، مواد نوین و وسایل نقلیه انرژینو در شانگهای فعال بودهاند که ارزش ترکیبی آنها فراتر از ۱۶۵.۶۲ میلیارد دلار گزارش شده است. این دستاوردها، شانگهای را به یکی از بازیگران کلیدی در عرصه علم، فناوری و نوآوری جهانی تبدیل کرده است و نشاندهنده پویایی و توانمندی بالای این شهر در جذب سرمایههای نوآورانه و توسعه صنایع پیشرفته است. گزارش اندیشکده پیشرفت دریایی تأکید میکند که این تحولات، شانگهای را در جایگاه ممتاز جهانی در حوزه فناوری و نوآوری دریایی نیز قرار داده است و این شهر را به یک قطب فناورانه پیشرو در اقتصاد دریایی و صنایع مرتبط تبدیل کرده است. شانگهای نه تنها مرکز اقتصادی مهمی است بلکه به عنوان یک هاب کلیدی در پیشرفتهای علمی و تکنولوژیکی چین و جهان شناخته میشود.
نتیجه گیری
شانگهای با اتکا بر یک استراتژی توسعه هوشمند و همهجانبه، موفق شده است نقش خود را به عنوان یک قطب پیشرو در عرصه نوآوری جهانی تثبیت کند. این کلانشهر با اختصاص ۴.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی به تحقیق و توسعه و ثبت روزانه بیش از ۳۶۰ شرکت فناورانه جدید، یک زیستبوم پویا برای اقتصاد دانشبنیان ایجاد کرده است. گذار موفقیتآمیز از صنایع سنتی به سمت فناوریهای پیشرفته در ترکیب صادرات آن بهوضوح مشهود است؛ بهگونهای که صادرات محصولات فناورانه نوظهور با رشد خیرهکننده ۴۲.۲ درصدی، موتور محرک اصلی رشد اقتصادی شهر شده است. این تحول، نشاندهنده حرکت هوشمندانه شانگهای از مدل اقتصادی مبتنی بر تولید انبوه به مدلی با ارزش افزوده بالا و متکی بر نوآوری است. تمرکز شانگهای بر جذب و پرورش شرکتهای های-تک، آن را به یک کانون جذاب برای سرمایه و استعدادهای جهانی تبدیل کرده است. وجود ۱۵۶ شرکت تکشاخ در حوزههای پیشرفته و استقرار مراکز تحقیق و توسعه شرکتهای چندملیتی، گواهی بر اعتماد جامعه بینالمللی به ظرفیتهای نوآورانه این شهر است. ترکیب هوشمندانه بخش خدمات پیشرفته (۷۵.۲ درصد از اقتصاد) با صنایع تولیدی فناوریمحور، یک مدل اقتصادی مقاوم و پایدار ایجاد کرده که نه تنها شانگهای را به پیشران اقتصاد چین تبدیل کرده، بلکه جایگاه آن را به عنوان یک بازیگر تأثیرگذار در زنجیره ارزش جهانی تثبیت کرده است. این مسیر توسعه، شانگهای را به الگویی موفق برای کلانشهرهای جهان تبدیل کرده است.
بدون دیدگاه