این گزارش با رویکردی آیندهنگر نشان میدهد «تحول دیجیتال» در گردشگری دریایی و ساحلی از سطح ابزارهای جانبی فراتر رفته و به زیرساخت راهبردی رقابتپذیری، تابآوری و پایداری اکوسیستم گردشگری تبدیل شده است. بر اساس جمعبندی گزارش، فناوریهایی مانند اینترنت اشیاء، دادهکاوی و تحلیلهای بلادرنگ، هوش مصنوعی و واقعیت افزوده و مجازی، بهطور همزمان سه محور کلیدی را متحول میکنند:
۱) اقتصاد و مدلهای کسبوکار (با «دموکراتیزهشدن بازار» و امکان حضور مستقیم کسبوکارهای کوچک و متوسط در زنجیره تأمین جهانی، در کنار ریسکهایی مثل سرمایهگذاری اولیه بالا و تمرکز قدرت در پلتفرمهای بزرگ)،
۲) تجربه گردشگر (خلق تجربههای چندلایه، پویا و شخصیسازیشده و الزام مقاصد به ارائه تجربههای «هیبریدی» دیجیتال–فیزیکی) و
۳) حفاظت محیط زیست (پایش و مدیریت فشارهای زیستمحیطی با دادههای حسگری و پیشبینیگر، به شرط وجود حکمرانی و چارچوبهای مشارکتی).
در همین چارچوب، گزارش به رشد و اهمیت اقتصادی حوزههایی مانند کروز، بنادر تفریحی و خدمات اجاره قایق اشاره میکند و از مقیاس جهانی این بازار نیز تصویر میدهد. از منظر فنی و اجرایی، ستون فقرات «گردشگری دریایی هوشمند» بر سه پایه اتصالپذیری پایدار، دادهمحوری و یکپارچهسازی سامانهها شکل میگیرد. اینترنت اشیاء امکان پایش مداوم شرایط محیطی مانند کیفیت آب، دما و جزرومد را فراهم میکند و همزمان در مدیریت ازدحام، ارتقای ایمنی، بهینهسازی تجهیزات و تصمیمسازی مبتنی بر داده نقش کلیدی دارد. در کنار آن، شبکههای 5G و ماهوارههای مدار پایین بستر ارتباطی پرسرعت و قابل اتکا را حتی در مناطق دورافتاده ایجاد میکنند تا خدمات بلادرنگ و تجربههای متصل بدون وقفه ارائه شود. از سوی دیگر، هوش مصنوعی و واقعیت افزوده/مجازی با شخصیسازی تجربه سفر، راهبری دیجیتال، آموزش و غنیسازی تعامل گردشگر با مقصد، کیفیت و ارزش خدمات را به سطحی بالاتر ارتقا میدهند. در صنعت کروز، «کشتیهای هوشمند» نمونهای روشن از بلوغ این گذار هستند؛ جایی که حسگرها و الگوریتمهای هوشمند برای مدیریت انرژی و منابع، کاهش مصرف و انتشار، ارائه خدمات تعاملی و لوکس و افزایش ایمنی بهکار گرفته میشوند، هرچند همزمان تهدیدات سایبری و نیاز به تربیت نیروی انسانی متخصص و سرمایهگذاری فناورانه، بهعنوان چالشهای جدی این مسیر مطرح است. در سطح حکمرانی نیز پیام اصلی این است که تحول دیجیتال بدون همافزایی دولت، بخش خصوصی، جامعه محلی و گردشگر و بدون ظرفیتسازی و سیاستگذاری هوشمند—از جمله توسعه مهارتهای دیجیتال و استقرار الگوهای حکمرانی دادهمحور—پایدار نمیماند؛ به همین دلیل، برنامههای حمایتی و آموزشی برای کسبوکارهای کوچک که بر ارتقای بلوغ دیجیتال، امنیت سایبری، تحلیل داده و استفاده از ابزارهای هوشمند تمرکز دارند، بهعنوان تجربههای قابل اقتباس برجسته میشوند. در مطالعات تطبیقی نیز تأکید میشود کشورهایی که سرمایهگذاری زیرساختی، بازاریابی بینالمللی، توسعه پایدار و پیوند منابع طبیعی و فرهنگی با تجربههای تفریحی و درمانی را با فناوری تلفیق کردهاند، توانستهاند رشد گردشگری و اشتغال را همزمان پیش ببرند؛ برای نمونه، در امارات هم به افزایش درآمدهای گردشگری و هم به نقش پررنگ آن در تقویت تولید ناخالص داخلی اشاره میشود. در عربستان سعودی نیز با محوریت چشمانداز ۲۰۳۰، روند رشد گردشگری ساحلی و دریایی در کنار ابرپروژهها برجسته شده است؛ از افزایش شمار گردشگران و رشد ارزش بازار تا هدفگذاریهای بلندپروازانه برای درآمدزایی، افزایش بازدید سالانه از سواحل و ایجاد اشتغال گسترده، و همچنین توسعه مقاصدی مانند نئوم بهعنوان نمونهای از مقصدسازی مبتنی بر فناوری. در اتحادیه اروپا نیز مسیر گذار سبز-دیجیتال و ابزارهای رصدپذیری اهمیت ویژه دارند؛ رویکردی که با طراحی چارچوبها و داشبوردهای پایشی برای سنجش شاخصهای سبز، دیجیتال و اجتماعی-اقتصادی همراه شده و در عین حال، آمارهای اقامت شبانه ساحلی نشاندهنده بازگشت و تابآوری قابل توجه این بخش در سالهای اخیر است.


بدون دیدگاه