گزارش اقتصاد آبی اتحادیه اروپا ۲۰۲۵ منتشر شد و تصویری جامع از روند تحول این بخش از سال ۲۰۰۹ تاکنون ارائه میدهد. این گزارش با تکیه بر تازهترین دادههای یورواستات، عملکرد اقتصاد آبی اروپا را در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ بهصورت عمیق تحلیل کرده و روندهای نوظهور، مسیرهای رشد اقتصادی و میزان پیشرفت در حوزه پایداری را در صنایع مبتنی بر دریا بررسی میکند. نتایج نشان میدهد که اقتصاد آبی اتحادیه اروپا، در مقایسه با سال ۲۰۲۱، همچنان در مسیر رشد قدرتمند قرار دارد.
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۲ اقتصاد آبی اتحادیه اروپا برای ۴٫۸۲ میلیون نفر اشتغال ایجاد کرده است که نشاندهنده افزایش ۱۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱ است. در همین سال، گردش مالی این بخش به حدود ۸۹۰ میلیارد یورو رسید که رشدی ۲۹ درصدی را نشان میدهد. همچنین ارزش افزوده ناخالص اقتصاد آبی به ۲۵۰٫۷ میلیارد یورو رسید که نسبت به سال قبل ۳۳ درصد افزایش داشته است. این ارقام بیانگر جایگاه تثبیتشده اقتصاد آبی بهعنوان یکی از موتورهای مهم رشد اقتصادی در اتحادیه اروپا هستند.
یکی از نکات برجسته گزارش، تأکید بر بازیابی کامل اقتصاد آبی اروپا از پیامدهای همهگیری کووید-۱۹ است. بخشهای نوظهور، بهویژه انرژیهای تجدیدپذیر آبی، نقش کلیدی در این بازگشت ایفا کردهاند و با ایجاد فرصتهای جدید کسبوکار، به رشد اقتصادی شتاب بخشیدهاند. همزمان، نوآوری بهعنوان یکی از محرکهای اصلی پایداری و رشد معرفی شده است. از سال ۲۰۱۸ تاکنون، سرمایهگذاری در بخشهای نوآورانه اقتصاد آبی بهطور پیوسته افزایش یافته و حوزههایی مانند انرژیهای تجدیدپذیر دریایی سهم قابلتوجهی از جریانهای مالی سالانه را جذب کردهاند. این روند، اقتصاد آبی اتحادیه اروپا را در مسیری روشن بهسوی رقابتپذیری بیشتر و دستیابی به بیطرفی اقلیمی قرار داده است.
در بررسی ساختار درونی اقتصاد آبی، گزارش نشان میدهد که گردشگری ساحلی همچنان نقش محوری دارد. در سال ۲۰۲۲، این بخش ۳۳ درصد از ارزش افزوده ناخالص اقتصاد آبی اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داده و بیش از نیمی از نیروی کار این اقتصاد، معادل ۵۴ درصد، در آن مشغول به کار بودهاند. گردشگری ساحلی که در سال ۲۰۲۰ به دلیل همهگیری با افت شدید مواجه شده بود و ارزش افزوده و گردش مالی آن بهترتیب ۶۴ و ۵۹ درصد کاهش یافته بود، تا سال ۲۰۲۲ بهطور کامل احیا شد و جایگاه محوری خود را در اقتصاد آبی بازیافت.
در کنار گردشگری، انرژی بادی فراساحلی بیشترین رشد را در فاصله سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ تجربه کرده است؛ رشدی معادل ۱۰۴۹ درصد که آن را به سریعترین بخش در حال توسعه اقتصاد آبی اروپا تبدیل کرده است. پس از آن، حملونقل دریایی با ۹۹ درصد رشد، کشتیسازی و تعمیرات با ۷۳ درصد، منابع زنده دریایی با ۴۴ درصد و فعالیتهای بندری با ۳۶ درصد رشد قرار دارند. بهطور کلی، انرژیهای تجدیدپذیر دریایی بیشترین گسترش را در اتحادیه اروپا داشتهاند و انرژی بادی فراساحلی همچنان در مسیر رشد سریع قرار دارد. از چند پروژه آزمایشی محدود در اوایل دهه ۲۰۰۰، اتحادیه اروپا اکنون به ظرفیت ۱۸٫۹ گیگاوات انرژی بادی فراساحلی در ۱۱ کشور دست یافته است؛ ظرفیتی که توان تأمین برق بیش از ۶ میلیون خانوار را دارد و این بخش را به یکی از پویاترین اجزای اقتصاد اروپا تبدیل کرده است.
در سال ۲۰۲۲، سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای اقیانوسی به ۴۸٫۵۳ میلیارد یورو رسید که ۵۳ درصد از کل سرمایهگذاری جهانی در این بخش را شامل میشود. ارزش افزوده ناخالص این بخش نیز به ۵٫۳ میلیارد یورو افزایش یافت که رشدی ۴۲ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱ را نشان میدهد. این رشد، سودآوری بخش را نیز تقویت کرده و سود آن در سال ۲۰۲۲ به ۴٫۱ میلیارد یورو رسیده است؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۵۶ درصد افزایش داشته است.
گزارش پیشبینی میکند که این روندهای مثبت پس از سال ۲۰۲۲ نیز ادامه یافتهاند. برآوردهای مرکز تحقیقات مشترک اتحادیه اروپا نشان میدهد که در سال ۲۰۲۳، اقتصاد آبی حدود ۲۶۳ میلیارد یورو به ارزش افزوده ناخالص اتحادیه اروپا افزوده و ۴٫۸۸ میلیون نفر را به کار گرفته است. این ارقام نشان میدهد که اقتصاد آبی نهتنها به سطح پیش از همهگیری بازگشته، بلکه وارد مرحلهای از رشد ساختاری و پایدار شده است.
در بعد پایداری، یافتههای اخیر حاکی از آن است که اتحادیه اروپا بهطور پیوسته در مسیر ساخت یک اقتصاد آبی پایدار پیش میرود. این مسیر با اهداف پیمان سبز اروپا همراستا است و بر افزایش بهرهوری منابع، تابآوری اقتصادی و رقابتپذیری تمرکز دارد، در حالی که کاهش انتشار خالص گازهای گلخانهای و حفاظت از سرمایه طبیعی را دنبال میکند. حملونقل دریایی نیز پیشرفت محسوسی در این زمینه داشته است؛ بهطوری که انتشار آلایندهها به ازای هر تن بار در حملونقل دریایی و ساحلی بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است. در همین بازه زمانی، ناوگان صیادی اتحادیه اروپا کاهش ۳۱ درصدی انتشار CO را ثبت کرده و بهرهوری سوخت نیز بهبود یافته، بهگونهای که در سال ۲۰۲۲ مصرف سوخت ناوگان نسبت به سال ۲۰۰۹ حدود ۱۷ درصد کمتر بوده است.
در مجموع، گزارش اقتصاد آبی اتحادیه اروپا ۲۰۲۵ نشان میدهد که این بخش به یکی از ارکان کلیدی رشد اقتصادی، اشتغالزایی و گذار سبز در اروپا تبدیل شده است. ترکیب رشد اقتصادی، نوآوری فناورانه و پیشرفتهای زیستمحیطی حاکی از آن است که اقتصاد آبی میتواند همزمان نقش موتور توسعه و ابزار حفاظت از محیطزیست دریایی را ایفا کند؛ مسیری که در سالهای آینده اهمیت آن بیش از پیش افزایش خواهد یافت.
بدون دیدگاه