استفاده بهینه از ظرفیت های دریایی کشور و برنامهریزی برای بهره برداری حداکثری از این ظرفیت خدادادی طی سالهای اخیر همواره مورد تاکید و مطالبه مقام معظم رهبری قرار گرفته است. ایشان با اشاره به برکات سواحل طولانی و دو دریا در شمال و جنوب کشور در بیانیه گام دوم انقلاب و ابلاغ سیاستهای کلی توسعه دریامحور خواستار توجه ویژه مسئولان امر به پیشرفت دریایی هستند.
پیادهسازی سیاستهای کلی توسعه دریامحور و توسعه همه جانبه دریایی با توجه به الگوی مطلوب توسعه نیازمند فعالسازی بدنه اندیشگاهی کشور در این حوزه و ایدهپردازی به منظور روشن شدن زوایای پنهان ظرفیتهای دریایی کشور است.
بدین منظور تیمی که از سال 1395 با اجرای سلسله مطالعاتی در حوزه توسعه دریایی به دنبال تحقق الگوی مطلوب حکمرانی در حوزه دریایی، پیشرفت فراگیر دریایی و شناخت صحیح از مفهوم و دامنه پیشرفت دریایی بود، با داشتن تجربه قریب به 7 سال مطالعه در این حوزه و نقش آفرینی در تدوین سند جامع توسعه دریایی، سند تحول دولت مردمی، برنامه هفتم توسعه (مقوله اقتصاد دریا) ، مطالعات سازمانی (سازمان بنادر و دریانوردی و مرکز همکاریهای تحول و پیشرفت) و سیاستهای کلی توسعه دریامحور بر آن شد تا با تشکیل یک نهاد اندیشگاهی ضمن توسعه دانش بومی، پایگاه پرورش متفکران اقتصاد دریا و پیشرفت دریایی باشد.
در این راستا با پشتیبانی پژوهشکده مطالعات فناوری، تشکیل اندیشکده در تاریخ 1402/02/19 به تصویب رسید و موج اول این اندیشکده در حال شکل گیری است.
تعریف پیشرفت دریایی
پیشرفت دریایی با هدف تقویت اهداف کشور در رشد فراگیر و دستیابی به اهداف عالیه کشور در زمینه حکمرانی مطلوب شکل گرفته است. بنابراین پیشرفت دریایی در مقایسه با تعاریف پیشین :
- محدوده پیشرفت دریایی پنج ستون اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، محیط زیستی، علم و فناوری و امنیتی بر بستر حکمرانی است.
- الگوی پیشرفت متأثر از شرایط تاریخی، اجتماعی، جغرافیایی، زمانی و مکانی هر کشور است. به بیان روشن تر مبانی معرفتی در الگوی پیشرفت لحاظ میشود، بر اهداف و آرمانهای ملی-اسلامی تاکید دارد و توسعه در آن متوازن، پایدار و با رعایت برابری بیننسلی است.
پیشرفت و رشد فراگیر فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی در ارتباط با دریاها به نحوی که رشد اقتصادی، بهبود معیشت، ایجاد شغل و سلامت زیستبوم دریایی را تضمین نموده و از اقتدار و امنیت ایران در آبهای بینالمللی حراست نماید.
