ماهواره Sentinel-6B؛ ثبت نخستین نشانه‌های افزایش سطح دریا و گامی تعیین‌کننده در پایش تغییرات اقلیمی

13

ماهواره Copernicus Sentinel-6B که ماه گذشته به فضا پرتاب شد، اکنون با موفقیت به مدار عملیاتی خود رسیده و نخستین مجموعه داده‌های دقیق از تغییرات سطح آب در اقیانوس اطلس شمالی را ارسال کرده است. این داده‌ها که تنها چند روز پس از آغاز مأموریت ثبت شده‌اند، اهمیت حیاتی این ماهواره را در تداوم پایش بلندمدت سطح دریا، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های تغییرات اقلیمی، به‌خوبی نشان می‌دهند.

نخستین داده‌ها در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵ توسط ارتفاع‌سنج پیشرفته Poseidon-4 ثبت شد. تصویر منتشرشده، حاصل ترکیب داده‌های پنج ماهواره رهگیری سطح دریاست که جریان گلف استریم را در اقیانوس اطلس شمالی و در امتداد سواحل شرقی ایالات متحده و کانادا به تصویر می‌کشد. گلف استریم یکی از کلیدی‌ترین جریان‌های اقیانوسی جهان به شمار می‌رود؛ جریانی که نقشی تعیین‌کننده در الگوهای آب‌وهوایی جهانی دارد و در عین حال یکی از پرترددترین مسیرهای کشتیرانی و مهم‌ترین زیست‌بوم‌های دریایی و مناطق صید ماهی محسوب می‌شود.

اهمیت Sentinel-6B تنها در ثبت داده‌های جدید خلاصه نمی‌شود، بلکه این مأموریت تضمین‌کننده تداوم یک رکورد مرجع ۳۵ ساله از اندازه‌گیری سطح دریاست. به گفته مدیر پروژه Sentinel-6 در آژانس فضایی اروپا، این دومین پرتاب موفق این مأموریت است که امکان افزودن حداقل پنج سال دیگر به این رکورد بلندمدت را فراهم می‌کند؛ رکوردی که برای تحلیل روندهای اقلیمی و ارزیابی شتاب افزایش سطح دریا نقشی اساسی دارد.

ماهواره Sentinel-6B به ارتفاع‌سنج راداری دوفرکانسی در باندهای C و Ku مجهز است که نسبت به نسل‌های پیشین، دقت و تفکیک‌پذیری بالاتری دارد. این سامانه با اندازه‌گیری زمان رفت‌وبرگشت پالس‌های راداری از سطح دریا و اصلاح اثرات جو زمین به کمک رادیومتر مایکروویو، امکان سنجش بسیار دقیق ارتفاع سطح دریا، ارتفاع امواج و سرعت باد را فراهم می‌کند. چنین دقتی، پایش تغییرات میلی‌متری سطح دریا را ممکن ساخته و داده‌هایی قابل اتکا برای پژوهش‌های اقلیمی ارائه می‌دهد.

کاربرد داده‌های Sentinel-6B فراتر از تحقیقات علمی است. این ماهواره اطلاعات نزدیک به زمان واقعی درباره شرایط حدی دریا در اختیار سامانه‌های پیش‌بینی اقیانوس قرار می‌دهد و نقش مهمی در افزایش ایمنی دریانوردی، بهبود حفاظت از سواحل و مدیریت هوشمند منابع آبی ایفا می‌کند. از منظر سیاست‌گذاری نیز، این داده‌ها پایه‌ای علمی برای تصمیم‌گیری در حوزه سازگاری با تغییرات اقلیمی و حفاظت از جوامع ساحلی فراهم می‌آورند.

دانشمندان مأموریت Sentinel-6 اعلام کرده‌اند که اگرچه ابزارهای ماهواره طی ماه‌های آینده تحت کالیبراسیون دقیق قرار خواهند گرفت، کیفیت داده‌های اولیه بسیار امیدوارکننده است و پس از پایان این مرحله، مأموریت به‌طور کامل آماده خواهد بود تا دست‌کم تا سال ۲۰۳۰ به ثبت مداوم ارتفاع سطح دریا ادامه دهد.

از اوایل دهه ۱۹۹۰، ارتفاع‌سنج‌های ماهواره‌ای درک بشر از تغییرات سطح دریا را متحول کرده‌اند. امروز که میلیون‌ها نفر در مناطق ساحلی زندگی می‌کنند، افزایش سطح دریا دیگر صرفاً یک موضوع علمی نیست، بلکه چالشی جدی برای امنیت، اقتصاد و محیط‌زیست جهان به شمار می‌رود. Sentinel-6B در این مسیر، نه‌تنها ادامه‌دهنده یک میراث داده‌ای ارزشمند است، بلکه ابزاری کلیدی برای درک آینده اقیانوس‌ها و تصمیم‌گیری آگاهانه در برابر بحران تغییر اقلیم محسوب می‌شود.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *